Kịch tính nơi nghị trường và tín hiệu vui


… Chỉ tiếc, điểm lại những gương mặt đã chất vấn suốt 2 ngày rưỡi qua, dễ có cảm giác “chỉ bấy nhiêu mặt người”. Còn hàng trăm ĐB khác đang ở đâu?

Không giống những dự đoán ban đầu, các phiên chất vấn Bộ trưởng và Thủ tướng sôi động, hấp dẫn và thậm chí kịch tính bất ngờ.

Sự thẳng thắn, quyết liệt của các đại biểu Quốc hội, nỗ lực giải trình của các thành viên Chính phủ và sự thừa nhận trách nhiệm cá nhân của Thủ tướng…là những tín hiệu cho phép cử tri có thêm niềm tin.

Nóng, hấp dẫn đến không ngờ

Hai ngày rưỡi chất vấn giữa ĐBQH và các thành viên Chính phủ đã trôi qua, mở đầu bằng bộ trưởng Công thương Vũ Huy Hoàng và kết thúc bởi Thủ tướng. Các phiên chất vấn đều được truyền hình trực tiếp, mỗi cử tri có dịp theo dõi sẽ đưa ra nhận định, chấm điểm của riêng mình không chỉ cho phần trả lời của các thành viên Chính phủ, mà cả phần đặt câu hỏi của ĐBQH lẫn phần điều hành 5 phiên chất vấn của Chủ tịch Quốc hội.

Nhớ lại những ngày đầu kỳ họp, đã có suy nghĩ rằng kỳ họp này sẽ không thể “hấp dẫn” như kỳ họp trước, vì Quốc hội sẽ không phải xem xét, thông qua dự án nào “hoành tráng” như dự án Đường sắt cao tốc.

Thế nhưng, thực tế lại cho câu trả lời hoàn toàn khác. Chính sự chủ động của các ĐBQH với các vấn đề nóng hổi của đất nước đã thổi không khí sôi động vào kỳ họp, bắt đầu từ 2 ngày thảo luận kinh tế – xã hội và tiếp diễn sôi động đến tận những phiên chất vấn vừa rồi

Đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc. Ảnh: Lê Anh Dũng

Ngay từ phiên thảo luận KT – XH, ĐB Dương Trung Quốc là người duy nhất đặt câu hỏi về các dự án khai thác bô xít ở Tây Nguyên, với lời trách Chính phủ và trách cả Quốc hội đã không chủ động thông báo với cử tri về sự an toàn môi trường và hiệu quả kinh tế của dự án, trong khi người dân đang lo lắng khi được nghe về sự cố vỡ đập bùn đỏ ở Hungary.

Thì đây, 20 ngày sau, đến phiên chất vấn, ĐB Quốc không còn cô đơn, và những đề nghị rất xác đáng của ông được Quốc hội và Chính phủ tiếp thu triệt để. Bôxít được đưa thành 1 trong 3 chủ đề chính mà Bộ trưởng Công thương phải giải trình trước QH sáng ngày 22/11,Thủ tướng cũng đặt bôxít là nội dung thứ hai trong 6 nội dung của báo cáo giải trình và trả lời chất vấn.

Sát cánh cùng ĐB Quốc là những cái tên đã trở nên quen thuộc: ĐB Vũ Quang Hải (Hưng Yên), ĐB Nguyễn Lân Dũng (Đak Lak), còn Bộ trưởng Tài nguyên – Môi trường Phạm Khôi Nguyên cũng chủ động đăng đàn để “chia lửa” với Bộ trưởng Công thương, giải trình rõ hơn về kết quả chuyến đi khảo sát thực tế ở Hungary.

Đến chiều 23/11, ĐB Dương Trung Quốc tiếp tục chất vấn Bộ trưởng Giao thông vận tải Hồ Nghĩa Dũng về phương án vận chuyển và rồi Bộ trưởng Kế hoạch – đầu tư Võ Hồng Phúc cũng ứng tiếng giải trình thêm.

Ghi nhận nỗ lực giải trình, nhưng…

Không khó để đoán được những thông tin mà các Bộ trưởng chia sẻ đều rất lạc quan: dự án khai thác bô – xít có hiệu quả tốt về kinh tế – xã hội – chính trị và tác động lan tỏa, an toàn về môi trường, đảm bảo khả năng vận chuyển, đem lại lợi ích cho tỉnh…

Nhưng dù sao, ĐB Dương Trung Quốc nói riêng, và cử tri nói chung đã ghi nhận nỗ lực của Chính phủ trong việc giải trình rõ hơn về các thông số liên quan đến dự án, cũng như cử tri nhận rõ rằng, tất cả thành viên Chính phủ có dịp phát biểu về dự án bô – xít đều khẳng định dự án là cần thiết, và sẽ rất thành công.

Chuyện hậu chất vấn bô – xít sẽ ra sao, sẽ có thêm những thông tin phản hồi gì từ các ĐBQH, hay từ đông đảo cử tri – trong đó sẽ có các chuyên gia thuộc nhiều lĩnh vực hay không thì đấy là câu chuyện của tương lai. Chỉ mong, nếu tiếp tục có những ý kiến phản biện, Chính phủ sẽ tiếp tục lắng nghe, tiếp tục giải trình, để người dân không còn phải “dài cổ” chờ đến kỳ họp QH mới có thể tiếp cận thông tin rõ ràng, đầy đủ.

Không “tươi sáng” như dự án bô – xít, câu chuyện hậu Vinashin và việc những ai sẽ phải chịu trách nhiệm về sai lầm nghiêm trọng của tập đoàn này là chủ đề nóng nhất trên diễn đàn QH trong suốt 3 phiên chất vấn cuối cùng, dù Vinashin chỉ là một trong các chủ đề mà Quốc hội đề nghị các ĐB tập trung.

Ảnh: Lê Anh Dũng

Bộ trưởng Y tế Nguyễn Quốc Triệu hoàn toàn “vô can”, nên phiên chất vấn ông trở thành phiên chất vấn nhẹ nhõm nhất trong kỳ họp này, nói như lời Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng là “Bộ trưởng trả lời suôn sẻ, vui vui, chắc là không tầm phào vì nói ở diễn đàn Quốc hội là phải chắc chắn”. “Vui vui” là do phong cách trả lời rất riêng của Bộ trưởng Triệu, nhẹ nhàng nhận lỗi, nhẹ nhàng hứa sẽ cố gắng sửa chữa, nhẹ nhàng mong ĐBQH và cử tri thông cảm, có phải vì thế không mà trong phiên chất vấn ông, chẳng thấy ĐB nào đứng lên hỏi lại, truy tiếp?

Phiên chất vấn đầu tiên với Bộ trưởng Công thương Vũ Huy Hoàng, dù không liên quan đến Vinashin, nhưng ĐB Đàng Thị Mỹ Hương đã “xoay” chuyện thủy điện xả lũ có ảnh hưởng đến tình hình lũ lụt của miền Trung không, khiến Bộ trưởng phải khẳng định “Tôi chưa bao giờ có câu trả lời về sự không liên quan giữa lụt và thủy điện”.

Chưa nói không liên quan” có thể hiểu theo 2 nghĩa. Hoặc là sau này sẽ nói không liên quan, hoặc sự thật là có liên quan. Người dân vẫn mong đợi vị Bộ trưởng Công thương phải thẳng thắn hơn trong nhận định của mình, nhất là khi nhiều chuyên gia độc lập khẳng định chắc nịch sự liên quan này. Nếu vì chưa có đủ thông tin khoa học để kết luận, thì mong Bộ trưởng hãy mau tổng hợp những thông tin đó.

Bởi trả lời chung chung rằng “Đối với câu hỏi về vấn đề hỗ trợ những thiệt hại của người dân do ảnh hưởng của lũ lụt vừa qua và cũng có thể một phần do ảnh hưởng của các thủy điện nhỏ. Quan điểm Bộ Công thương là những người dân chịu bị thiệt hại do ảnh hưởng của lũ lụt, trong đó có phần nào của các nhà máy thủy điện, rất cần phải được sự hỗ trợ và trách nhiệm trước hết nếu đối với các nhà máy thủy điện, mà lỗi của các nhà máy thủy điện thì các ban quản lý, lãnh đạo các nhà máy thủy điện trước hết có trách nhiệm” thì người dân sẽ thật khó để đòi được sự công bằng từ phía các nhà máy thủy điện. Và các nhà máy thủy điện sau sẽ “có cớ” để cho rằng, tôi có xả lũ thì cũng có ảnh hưởng đến người dân đâu!

Vô can!

Cả 3 phiên chất vấn còn lại đều ngập tràn Vinashin, với cường độ dường như… tăng dần. Nếu ở phiên chất vấn Bộ trưởng Vũ Văn Ninh, phải đến giữa phiên mới có những câu hỏi trực diện về câu chuyện Vinashin và trách nhiệm của Bộ Tài chính, rồi có ĐB chất vấn luôn trách nhiệm của Bộ Kế hoạch đầu tư, Bộ Giao thông – Vận tải, cũng “chỉ” có 5 trong tổng số 15 ĐBQH có cơ hội chất vấn Bộ trưởng tập trung hỏi vấn đề này.

Đến buổi chiều, phiên chất vấn Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng bỗng nóng như lửa đốt, chỉ có điều, sức nóng ấy dường như được tạo ra bởi chính các thành viên Chính phủ hơn là từ phía các ĐBQH. Liên tiếp các Bộ trưởng lên tiếng về Vinashin, nói như nhận xét của các ĐBQH trong phiên chất vấn Thủ tướng là “không Bộ trưởng nào nhận trách nhiệm cả, đều đổ do lỗi của hệ thống pháp luật”, Bộ trưởng Kế hoạch – Đầu tư Võ Hồng Phúc còn khẳng định chắc nịch là “Chúng tôi không có một trách nhiệm gì mà phải chịu trách nhiệm như đồng chí Đồng Hữu Mạo nêu là phải xem trách nhiệm các bộ như thế nào. Ở đây là chúng tôi chấp hành luật, mà luật thì do Quốc hội định” thì chuyện các ĐBQH phải băn khoăn, phải hỏi thẳng Thủ tướng xem Thủ tướng có đồng tình với sự “không nhận lỗi” của các thành viên chính phủ không, là đương nhiên rồi.

Cũng như, chuyện Chủ nhiệm UB Pháp luật Nguyễn Văn Thuận đứng lên thẳng thắn “bác” lời Bộ trưởng Phúc, rằng “Ủy ban chủ trì thẩm tra sẽ phối hợp với cơ quan soạn thảo, với Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chính phủ vẫn có trách nhiệm đến cùng. Những vấn đề còn có ý kiến khác nhau phải báo cáo với cấp có thẩm quyền, nghĩa là trong trường hợp này không phải Ủy ban Thường vụ Quốc hội làm cả, nói như vậy nhân dân hiểu Ủy ban Thường vụ Quốc hội không nghe Chính phủ lại thành những chuyện không phải như vậy” cũng là chuyện đáng mừng, hy vọng mở “cánh cửa” để các chủ nhiệm Ủy ban từ nay không chỉ lẳng lặng làm việc sau hậu trường, nhường đất cho các ĐBQH không phải ủy viên thường vụ nữa. Một năm chỉ vài buổi họp Quốc hội được truyền hình trực tiếp mà thôi, còn người dân rất cần được hiểu sự việc đúng như bản chất của nó.

Chờ đợi và tin tưởng

Có lẽ bởi các đại biểu chưa hài lòng với trả lời của các Bộ trưởng, nên phiên chất vấn Thủ tướng trở thành phiên đối thoại qua lại giữa người đứng đầu Chính phủ với các ĐBQH xung quanh chủ đề này. ĐB Phạm Thị Loan và ĐB Nguyễn Minh Thuyết – hai người rất nhiệt tình chất vấn các Bộ trưởng suốt 2 ngày trước, mở màn đầu tiên đã hết sức thẳng thắn, mạnh mẽ phản biện những nhận định “lạc quan” của Chính phủ trong đề án tái cơ cấu Vinashin, về khả năng có thể tự trả nợ của Vinashin, về trách nhiệm của Thủ tướng với cương vị là đại diện chủ sở hữu quản lý Tập đoàn, các Tổng công ty 91, nghĩa là chủ sở hữu Vinashin.

Kể cả khi Thủ tướng đã thẳng thắn nhận trách nhiệm của người đứng đầu trong việc quản lý nhà nước và quản lý chủ sở hữu, đồng thời khẳng định đang nghiêm túc tiến hành kiểm điểm để làm rõ trách nhiệm của Thủ tướng cũng như các Phó Thủ tướng, các Bộ trưởng, các thành viên Chính phủ có liên quan, khi có kết quả sẽ công khai, nhưng các ĐBQH dường như vẫn chưa cảm thấy thỏa mãn, nên người sau nối tiếp người trước đề nghị Thủ tướng đặt câu hỏi liệu việc kiểm điểm có thật sự nghiêm túc không? rồi Thủ tướng có đồng tình với nhận định của Bộ trưởng rằng nguyên nhân của vụ việc Vinashin là do lỗ hổng về pháp luật không?

Đáp lại những câu hỏi thẳng thắn ấy, Thủ tướng đã phân tích rất kỹ càng để đi tới khẳng định “vụ việc này có kẽ hở của thể chế, cơ chế, nhưng vừa có phần trách nhiệm“. Trong suốt phiên chất vấn, Thủ tướng đôi ba lần nhận trách nhiệm cá nhân, tái khẳng định việc kiểm điểm sẽ thật sự nghiêm túc, kết quả sẽ công khai.

Phiên chất vấn đã kết thúc với lời hứa chắc nịch của Thủ tướng, cử tri sẽ cùng với các ĐBQH chờ đến khi kết quả kiểm điểm các thành viên Chính phủ được công bố, theo kế hoạch là trước ngày 30/11. Chờ đợi, và tin tưởng!

Về phía ĐBQH, chỉ với những gì mà ĐBQH đã thể hiện trong phiên thảo luận kinh tế – xã hội và mấy ngày chất vấn vừa qua, cử tri sẽ có thêm niềm tin, rằng sự nỗ lực, “chia lửa”, dẫu chỉ của một số ĐBQH, cũng đủ tạo nên sức nóng của nghị trường. Chỉ tiếc, điểm lại những gương mặt đã chất vấn suốt 2 ngày rưỡi qua, dễ có cảm giác “chỉ bấy nhiêu mặt người”. Còn hàng trăm ĐB khác đang ở đâu?

Tác Giả : Khánh Linh

Nguồn : TuanVietNamNet

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: